NU жанындағы National Laboratory Astana (NLA) зерттеушілері спутниктік деректер мен жерүсті бақылауларын пайдалана отырып, Қазақстанның бес су шаруашылығы бассейнінің су балансын бағалауға арналған ғылыми жобаның нәтижелерін ұсынды.
Зерттеу еліміздің су ресурстарының жай-күйін тереңірек түсінуге және оларды басқаруда ғылыми деректерді пайдалану мүмкіндіктерін зерделеуге бағытталған.
Жоба 2024–2026 жылдары Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің қаржыландыруымен Вадим Япиевтің ғылыми жетекшілігімен жүзеге асырылды. Зерттеу Жайық-Каспий, Есіл, Тобыл-Торғай, Нұра-Сарысу және Ертіс су шаруашылығы бассейндерін қамтыды.
Жоба аясында ғалымдар климаттық және гидрологиялық деректерді талдап, әртүрлі ақпарат көздерін салыстырды және су балансының құрамдастарына баға берді. Климат пен өзен ағынының өзгеруіне, жауын-шашын мен булануға ерекше назар аударылды. Нәтижелер өңірлік және маусымдық ерекшеліктерді ескерудің, сондай-ақ деректерді одан әрі тексеріп, нақтылаудың маңыздылығын көрсетті.
Жұмыстың жеке бағыттарының бірі — карталарды, деректер жиынтықтарын және интерактивті визуализацияларды біріктіретін WaterBalance Kazakhstan геопорталы. Оны ғылыми зерттеулер мен практикалық жұмыста пайдалануға болады.
Жоба нәтижелері NLA мен NU Тұрақты даму офисі бірлесіп ұйымдастырған «Қазақстанның су балансы: ғарыштан және жерден трансшекаралық көзқарас» атты қорытынды семинарда таныстырылды. Ғылыми баяндамаларды Вадим Япиев, Зарина Сайдалиева, Нұрлан Ондас және Әбдіқайым Жиенбек ұсынды.
Қатысушылар зерттеу нәтижелерін, геопорталды қолдану мүмкіндіктерін және алдағы ғылыми жұмыстардың бағыттарын талқылады. Семинар Қазақстанның су ресурстарын ғылыми негізде басқару тәсілдерін дамытуда ғалымдар мен мамандар арасындағы ынтымақтастықтың маңыздылығын көрсетті.
Зерттеу БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарымен, атап айтқанда ТДМ 6 «Таза су және санитария», ТДМ 13 «Климаттың өзгеруіне қарсы күрес» және ТДМ 17 «Тұрақты даму мақсаттарындағы әріптестік» бағыттарымен үндеседі.
