Nazarbayev University (NU) археология, генетика, ежелгі ДНҚ зерттеулері, климат пен ауру тарихы, лингвистика және басқа да пәндердің жетекші мамандарын біріктіретін халықаралық конференция өткізіп жатыр. Бұл іс-шара NU-дың жаңа Археогенетика лабараториясының ашылуымен тұспа-тұс келіп отыр, ол бронз дәуірінен бүгінгі күнге дейінгі Евразия халықтарының генетикалық тарихын зерттеуге мүмкіндік береді.
АҚШ, Франция, Венгрия, Түркия, Жапония, Корея және Қазақстан университеттерінен келген қатысушылар Евразиядағы адамдардың көші-қоны, бейімделуі және мәдени алмасуы туралы жаңа мәліметтерді анықтау үшін бірлесе жұмыс істеуде.
NU антрополог Тейлор Херместі, АҚШ-тағы Арканзас университетінің ғалымын шақырды, ол өз сөзінде Қазақстандағы аттарды қолға үйретудің терең тарихи және мәдени маңыздылығын атап көрсетті.
«Қазақстандағы атты үйрету туралы археологиялық деректер өте айқын. Ботай мәдениеті адамдардың өмірін жылқыларға байланысты ұйымдастырғанын көрсетеді — тамақтану, атқа міну, басқару және құрал-жабдық жасау үшін. Соңғы кездері ежелгі ДНҚ зерттеулері ерте атты үйретудің ең айқын дәлелдерін көрсетті. NU-дағы жаңа ежелгі ДНҚ зертханасы өте маңызды, себебі бұл ғылымды Қазақстандағы зерттеушілер жергілікті жерде жүргізе алады».
Сонымен қатар, Ботай халқы үйреткен аттар Қазақстандағы алғашқы жануарларды басқару тәжірибесінің негізін қалады. Археологияға қызықпаған адамдар үшін де атты үйрету немесе қымыздың шығу тарихы туралы әңгімелер өткенге деген қызығушылықты оятады және адамның қазіргі өмір сүріп жатқан жерімен байланысын түсінуге көмектеседі.
NU профессоры Юлай Шамилоглу заманауи ғылыми әдістердің өзгерту әсерін атап өтті:
«Сүйектер мен органикалық қалдықтарды химиялық талдау, генетикалық зерттеулер, сондай-ақ тарихи эпидемиялар мен климат өзгерістерін зерттеу Евразия тарихын, соның ішінде Қазақстан тарихын мүлде жаңа қырынан түсінуге мүмкіндік береді. Бұл тәсілдер қоғамдардың қалай бейімделіп, дамығанын зерттеуге жаңа перспективалар ашады».
NU доценті Пола Дюпюи конференцияның пәнаралық табиғатын атап өтті:
«Бұл конференция археологияны дәстүрлі шектерден асырып, STEM пәндерінің гуманитарлық ғылымдармен ұзақ байланыста болған салаға қалай үлес қоса алатынын зерттейді. Археология қазір гуманитарлық және нақты ғылымдарда бірдей негізге ие».
