Егер бір ғана материал ластанған өзендерді тазартуға да, адам ағзасына дәрі жеткізуге де қабілетті болса ше?
Дәл осы сұрақтың төңірегінде Nazarbayev University (NU) Химия кафедрасының ассистент-профессоры Иршад Каммакакам жұмыс істеуде. Ол Корольдік химия қоғамының (RSC) Emerging Investigator мәртебесіне ие болды.
«Бұл марапат біздің химия саласындағы зерттеу тобымыздың қажырлы еңбегінің және NU ұсынған әлемдік деңгейдегі ғылыми инфрақұрылымның нәтижесі», — деді д-р Каммакакам. «Қазақстанның химия қауымдастығын осы алғашқы халықаралық мақалалар жинағында таныстыру мен үшін үлкен мәртебе».
Бұл мәртебе материалдар химиясы саласының шекарасын кеңейтіп жүрген жас зерттеушілерге беріледі. Осы марапат аясында д-р Каммакакамды бас редактор Эмили Пентцер RSC Applied Polymers журналындағы “Emerging Investigators” алғашқы жинағына қатысуға шақырды. Бұл оның зерттеуін полимер ғылымы саласындағы әлемдік үздік жұмыстар қатарына қосады.
Зерттеудің негізгі бағыты — гидрогельдер. Бұл — судың өте көп мөлшерін сіңіріп, оны өз құрылымында ұстай алатын, ісіну қабілеті жоғары, айқасқан полимерлік желілер. Осындай ерекше қасиеттерінің арқасында гидрогельдер биомедициналық инженерияда, жұмсақ робототехникада және қоршаған ортаны бөлу технологияларында кеңінен зерттеліп келеді.
Тәжірибе жүзінде бұл олар «интеллектуалды молекулалық губка» сияқты жұмыс істей алады дегенді білдіреді: судан ластаушы заттарды тиімді түрде бөліп алады, өнеркәсіптік бояғыштарды жоғары тиімділікпен адсорбциялайды және биомедицинада дәрілерді бақыланатын түрде жеткізуге мүмкіндік береді.
Осындай көпфункционалды қасиет оларды экологиялық ластану мен заманауи медициналық технологиялар сияқты екі ірі жаһандық мәселені бір материал платформасы арқылы шешуге перспективалы етеді.
Зерттеу NU-да Жақсылық Сүйіндікпен (NU химия PhD докторанты), Мұхаммед Йоосефпен, Судхир Равуламен және Джейсон Е. Барамен бірлесіп жүргізілді.
Корольдік химия қоғамы (RSC) — әлем бойынша 54 000-нан астам мүшесі бар халықаралық кәсіби ұйым және коммерциялық емес бірлестік. Ол химия ғылымын зерттеу, ғылыми жариялау, білім беру және жаһандық ғылыми ынтымақтастық арқылы дамытуға бағытталған. RSC халықаралық деңгейде Ұлыбританияда (UK), Америка Құрама Штаттарында (USA), Қытайда, Германияда, Үндістанда және Жапонияда жұмыс істейді.
