Енді Қазақстанда ғылыми үздік көрсеткіштерді бағалаудың жаңа тәсілін ұсынған алғашқы ұлттық дерекқор бар — бұл Кешенді Өнімділік Индексі (КӨИ) негізінде жасалған үздік 1% ғалымдардың мәліметтер базасы. Назарбаев Университетінің халықаралық зерттеу тобы әзірлеген бұл бастама деректерге негізделген зерттеу бағалауы мен академиялық ашықтыққа бағытталған маңызды қадам болды.
Жобаны постдокторант Алексей Ремизов, профессор Шазим Али Мемон және зерттеу талдауы бойынша директордың орынбасары Сауле Садыкова әзірледі. Олардың нәтижелері мен әдістемелік негіздемесі Publications журналында жарияланды. Бұл басылым Scopus CiteScore бойынша коммуникация саласындағы үздік 5% журналдың қатарына кіреді.
Дерекқорда 100-ден астам қазақстандық зерттеуші анықталды. КӨИ үлгісі 16 мұқият таңдалған көрсеткішке сүйенеді: зерттеу өнімділігі, дәйексөз жиілігі, беделді журналдардағы жарияланымдар, авторлық үлес және халықаралық ынтымақтастық деңгейі. Бұл тәсіл дәстүрлі дәйексөзге негізделген рейтингтерден бөлек, неғұрлым әділ әрі теңгерімді бағалау жүйесін құруға бағытталған.
Рейтинг келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
- 27 ғылыми сала бойынша үздік 1% ғалымдарды анықтау;
- жалпы (пәнге тәуелсіз) үздік 1% зерттеушілер тізімі;
- бірлескен авторлықты ескеретін түзетілген нұсқа.
Толық дерекқор мен әдістемелік негіздеме Publications журналының сайтында ашық түрде қолжетімді.
Авторлар атап өткендей, бірде-бір рейтинг жүйесі ғылыми үлестің барлық қырын толық қамти алмайды. Алайда КӨИ үлгісі зерттеу сапасын әділ әрі мазмұнды бағалауға бағытталған маңызды қадам болып табылады. Көп көрсеткішті біріктіре отырып, бұл тәсіл саясаткерлерге, университеттерге және халықаралық серіктестерге Қазақстанның өсіп келе жатқан зерттеу әлеуетін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
