Tag: NU зерттеулері

Сөзді автоматты түрде тану – бұл Siri және Alexa дауыстық көмекшілердің, виртуалды ассистенттердің және дауыс жүйелерінің үлгісі бойынша адамның сөйлеген сөздерін мәтінге айналдыру технологиясы. Назарбаев Университетінің ақылды жүйелер мен жасанды интеллект институтының (NU ISSAI) ғалымдары он түркі тілін — қазақ, әзірбайжан, башқұрт, өзбек, қырғыз, саха, татар, түрік, ұйғыр және чуваш тілдерін танитын жаңа модель әзірледі.

Алты номинация бойынша сөйлеуді тану және синтездеу, компьютерлік көру, ақпаратты іздеу, табиғи тілді өңдеу және генеративті модельдер салаларында жұмыс істейтін 11 елдің зерттеушілері жүлдеге үміткер бола алады. Сыйлық алған Павел Браславскийдің жұмыстары кең ауқымды мәселелерге арналған: юморды тану модельдерін талдау, оларды оқыту және бағалау үшін деректер жинақтарын құру, сұрақ-жауап іздеу, домендер мен тілдер арасында оқытуды тасымалдау.

NU ассистент профессорі Виктор Брус басқаратын физиктер тобы Назарбаев Университетінің грантымен 2022 жылдың қаңтарында басталған ғылыми жоба аясында өнімділігі жоғары және радиацияға төзімді жаңа UV-vis-NIR гетероидты фотодиодын жасады. Әдетте, бірегей қасиеттері бар әртүрлі жартылай өткізгіш материалдарды біріктіру процесі гетероидты диодтардың анықтау қабілеті мен жауап беру уақытының төмендеуіне әкеледі.

Ғылым мен техниканың дамуына елеулі үлес қосқан ғалымдарды, ғылыми қызметкерлерді қолдауға және марапаттауға бағытталған жылғы “Үздік ғылыми қызметкер” сыйлығы бірнеше жыл бұрын тағайындалған болатын. Биыл ғылыми-зерттеу институттарының, жоғары оқу орындарының және ғылыми ұйымдардың 50 ғалымы жеңімпаз атанып, 2000 АЕК көлемінде сыйақы және куәлік алды.

Назарбаев университетінің қауымдастырылған профессоры Фердинанд Молнар Польша ғылым академиясының профессоры Карстен Карлбергпен және Дюссельдорф университетінің докторы Юнике Веллермен бірлесіп «Молекулалық медицина: ғылым қалай жұмыс істейді» оқулығын жазды. Онда олар гендерді реттеу, эпигенетика, молекулалық иммунология, қатерлі ісік биологиясы және нутригеномика тақырыптарын зерттейді.

Технологиялық қарқынды даму дәуірінде Назарбаев Университетіндегі ISSAI қазақ тілінде адам мен компьютердің тиімді өзара әрекеттесу жолдарын іздеуді жалғастыруда. Бұл бағыттағы келесі серпілісі ISSAI командасы жақында мақтанышпен ұсынған адамның алғашқы цифрлық прототипі — Ұмай есімді ассистенті.