Nazarbayev University (NU) Қазақстандағы Ғылым күнінің қарсаңында Science Café кездесуі өткізді. Бұл мереке жыл сайын 12 сәуірде аталып өтеді. Іс-шара зерттеушілерді, студенттер мен БАҚ өкілдерін біріктіріп, ауа сапасын бақылау және энергетикалық технологиялар саласындағы соңғы жетістіктерді таныстырды.
Іс-шараны NU вице-президенті Асель Увалиева ашты: «Ғылым күні бізге зерттеулер тек зертханалар мен мақалалармен шектелмейтінін, олар адамдардың өміріне нақты әсер ететінін еске салады. Science Café сияқты бастамалар ғалымдар мен қоғамды біріктіріп, күрделі ашылуларды маңызды әңгімелерге айналдырады», — деді ол.
Іс-шара барысында NU зерттеушілері әртүрлі ғылыми салалардағы соңғы жетістіктерді таныстырып, инновациялардың Қазақстандағы нақты мәселелерді шешуге қалай қолданылып жатқанын көрсетті.
Профессор Анар Сандығулова робототехника арқылы балалардың әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларын дамытуға бағытталған аутизмге арналған реабилитациялық әдістемесін таныстырды. Профессор Прашант Джамвал жасанды интеллекттің аутизм және церебральды сал ауруы бар балаларды реабилитациялауда қалай қолданылып жатқанын, соның ішінде жүріс жаттығулары, тепе-теңдікті дамыту және әлеуметтік дағдыларды жетілдіру жүйелерін, жеке және бейімделген тәсілмен енгізу тәжірибесін айтты.
Келесі сессияда профессор Бақтияр Солтабаев ауа сапасын бақылау үшін жаңа буын газ сенсорлары бойынша зерттеулерін таныстырды. Оның жұмысы өте төмен концентрацияда қауіпті газдарды анықтай алатын жоғары сезімтал сенсорларды дамытуға, сондай-ақ деректерді талдау және қалалық және өнеркәсіптік орталарда ластануды дәл анықтау үшін жасанды интеллектті қолдануға бағытталған. Сонымен қатар, ол бұл технологияларды қолдануға қызығушылық білдіріп отырған ірі энергетикалық компаниялармен өзара іс-қимыл туралы айтты.
Соңғы сессияда профессор Жұмабай Бәкенов NU құрамындағы жаңа құрылған Материалдар және энергетикалық технологиялар институты (INMET) туралы таныстырды. Ол институттың қолданбалы зерттеулер мен коммерцияландыруға бағытталғанын, литий-иондық батареялар, сутегі технологиялары және озық материалдар саласындағы жетістіктерді атап өтті. Презентация ұлттық технологиялық әлеуетті дамыту және өнеркәсіптік серіктестермен ынтымақтастықты нығайту арқылы зерттеулерді практикалық қолдануға жылдам жеткізуге бағытталғанын көрсетті.
Science Café — бұл NU баспасөз қызметінің бастамасы, зерттеушілер, БАҚ және кең қоғамдық аудитория арасындағы ашық диалог алаңын құруға арналған. Серияның мақсаты — күрделі ғылыми тақырыптарды қолжетімді түрде таныстырып, нақты практикалық мәні бар зерттеулерді талқылауды ынталандыру.
2026 жылғы қаңтардан бастап Science Café БАҚ пен қоғамды ғылыми зерттеулерге тартуға арналған платформаға айналды. Дәстүрлі түрде Қазақстандағы ғылым жаңалықтары шектеулі қамтылса, бұл бастама KazInform, National Geographic, El.kz, Baq.KZ, Egemen Kazakhstan, Khabar, Zakon.kz, Astana Times және басқа да ірі БАҚ-та жарияланымдармен қолдау тапты.
Жоба қазірдің өзінде түрлі тақырыптарды қамтыды. Бірінші сессияда д-р Дмитрий Сизов ғарыштағы қалдықтар және олардың салдары туралы сөз қозғады, ал наурыз айындағы сессияда медициналық зерттеушілер — д-р Камиля Кокаби, д-р Куралай Атагельдиева және д-р Динара Галиева — аутофагия, диабет және ішектің микробиомын талқылады.
Алдағы уақытта Science Café Қазақстандағы ғылыми журналистиканы одан әрі нығайтуға, БАҚ өкілдеріне NU зерттеулеріне тікелей қолжетімділікті қамтамасыз етуге және күрделі ғылыми тақырыптарды қоғамға түсінікті әрі қызықты түрде жеткізетін материалдар жасауға бағытталған.
