НУ түлектері: мен Alstom-да жұмыс істеймін

Біз түлектеріміздің жұмыс берушілерімен сұхбат сериясын жалғастырамыз. Біздің жобаға KPMG, Kazzinc, Korkem Telecom және BI Group компаниялары қатысқан болатын.

Біздің кезекті сұхбатымыздың қонақтары аймақтың теміржол саласының ірі кәсіпорыны – Alstom компаниясында жұмыс істейді. Alstom Kazakhstan ұйымында: Нұр-Сұлтан қаласындағы ЭҚЗ-локомотивтерді өндіру және қызмет көрсету бойынша; Алматы қаласындағы «КазЭлектроПривод» – бағыттамалы жетектер өндіру бойынша екі бірлескен кәсіпорын мен екі зауытта 900-ден астам адам жұмыс істейді.

Alstom компаниясы Орталық Азия мен Кавказда электровоздар мен бағыттамалы жетектердің жалғыз өндірушісі болып табылады, компания темір жол өнеркәсібі мен өңірдің экономикасын жандандыруға үлкен үлес қосуда.

Гийом ТРИТТЕР, Батыс және Орталық Азиядағы Басқарушы директор

– Сіздің компанияңызда қандай қызметкерлер жұмыс істейді? Сіздің компанияңызда жақсы жұмыс істеу және алға жылжу үшін қандай қасиеттер маңызды?

– Біздің компания мансаптық өсуге ықпал етеді және таланттарымыздың ішкі алға басуын қолдайды. Әрине, қызметкердің жалданған жұмысына сәйкес өзінің негізгі академиялық білімі мен техникалық құзыреттілігін  көрсетуі өте маңызды. Қызметкердің жұмысқа деген оң көзқарасы мен ынтасын көрсетуі де бірдей маңызды. Қызметкердің күнделікті жұмысында қиындықтар туындаған кезде компанияда оқуға және дамуға деген қызығушылығы мен ұмтылысының қажетті деңгейін көрсетуі де өте маңызды. Ынтымақтастық осы аспектіде де маңызды болып табылады. Біздің қызметкерлеріміздің еңбек өтілі, шығу тегі, құзыреттілігі мен ойлау қабілетінің әртүрлі деңгейлеріне қарай әртүрлі топтарда жұмыс істеу мүмкіндігі болуы керек. «Сыпайы қарым-қатынас» дағдыларының бар болуы тиімді қарым-қатынас, адамдарды тарту, күрделі тапсырмаларды орындау және жобаны жүзеге асыру кезінде маңызды болып табылады. Ноу-хаудың да, тұлғааралық дағдылардың да маңыздылығы бірдей, сондықтан дұрыс үміткерді таңдау немесе жылжыту кезінде осыларды ескермеуге болмайды.

– Сіз компанияның мәдениетін қалай сипаттайсыз?

– Біздің компания тұрақты және ақылды ұтқырлық үшін әлемдік жетекші инновациялық ойыншы болуға ұмтылады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін біз бірыңғай команда құрып және компаниямыздың икемділік, инклюзивтілік және жауапкершілік сияқты құндылықтарын басшылыққа ала отырып, қызметкерлеріміздің әрқайсысына сенім артамыз. Компаниямызды қысқаша таныстырудың ең жақсы тәсілдерінің бірі – біздің  негізгі құндылықтарымызға жүгіну. Икемділік туралы сөз болғанда, біз өз қызметкерлерімізді тез әрекет етуге, болжауға, үйренуге және үнемі бейімделуге шақырамыз. Инклюзивті болу – бұл біздің жеке басымыздың негізі, Alstom-да біз айырмашылықтарды қабылдаймыз және оларды нақты мүмкіндік ретінде қарастырамыз. Соңында, біз өз қызметкерлерімізге, клиенттерімізге және қоғамға қатысты жауапкершілігі мол компаниямыз. Біз үшін негізгі басымдық – күнделікті іс-әрекетімізде әрдайым әдептілік пен сәйкестіктің жоғары деңгейімен әрекет етудің абсолютті қажеттілігін сақтау. Сонымен қатар, Alstom-да біз үнемі инновацияларды енгізіп отырамыз және қоршаған ортаға ұқыпты қарауды ескере отырып, ұтқырлыққа арналған экологиялық таза және тұрақты шешімдерді ұсынамыз. Біздің құндылықтарымыз бүкіл әлем бойынша қызметкерлеріміздің күнделікті іс-әрекеттерінің негізінде жатыр, ал қызметкерлеріміздің саны әлемнің 60-тан астам елінде 40 000-ға жуық.

– Сынақ мерзімі ішінде жаңа қызметкерден қандай нәтижелер күтесіз?

– Сынақ кезеңінде қызметкердің жалданған жұмысын тиімді орындауға қажетті негізгі техникалық дағдылар мен қабілеттерге ие екендігі маңызды. Сондай-ақ, қызметкердің жаһандық тұрғыдағы өзінің ағымдағы жұмысын, оның периметрін және басқалармен өзара әрекеттесуін түсіну қабілетін көрсете білгені өте маңызды. Жаңа қызметкерден оның тағайындалуының алғашқы күнінде толық жұмыс күтуге болмайды, бірақ оның компанияның жаһандық мақсаттары мен міндеттерін, сондай-ақ олардың жетістіктеріне тікелей қалай үлес қоса алатындығын тез арада түсінуі мен пайымдауы маңызды. Әркім клиенттің қажеттіліктерін қанағаттандыруға өз үлесін қосуы тиіс және толық процесте өзінің тікелей рөлін білуі керек.

– Міндеттерді орындау және алға жылжу үшін қандай қасиеттер қажет?

– Жоғарыда айтқанымдай, көшбасшылық дағдылар барған сайын маңызды міндеттерді орындауда артықшылық болып табылады. Көшбасшылық қасиеттер жоғары басшылықта сақталмайды. Әр адам өз рөлінде немесе функциясында ұжымдық жетістіктерге үлес қосу және ұйымды алға жылжыту үшін көшбасшылық қасиеттерді көрсете алады. Бұл әр түрлі топта жұмыс істеу, тиімді жұмыс істеу, икемді болу және адамдарды тарту, ұжымдық мақсатқа жету үшін күнделікті уәждемені қамтамасыз ету мүмкіндігін білдіреді. Сондай-ақ ашық болу және үнемі оқу өте маңызды. Адамдар университетте оқуды аяқтаған кезде оқу процесі тоқтамайды. Оқу – бұл үздіксіз процесс, әсіресе қазіргі қарқынды дамып келе жатқан әлемде өте маңызды. Икемділік, инклюзивтілік және жауапкершілік!

Саманта Беркалиева, Батыс және Орталық Азиядағы персонал жөніндегі директор

– Сіз мінсіз үміткерді қалай танисыз?

– Жоғары уәждемеленген, нәтижеге бағытталған адамдар мақсатқа жету үшін қосымша күш салуға және өз жолында оқуға дайын болуы тиіс. Мінсіз үміткер – бұл  біздің корпоративтік құндылықтарымызға сәйкес келетін икемді, инклюзивті және жауапкершілігі мол адам.

– Қызметкерлерді іріктеу жөніндегі менеджерлер үміткер туралы не білгісі келеді? Түлектер қандай сұрақтар қояды?

– Сұрақ қою нұсқалары келесідей болуы мүмкін: сіз өзіңіздің жеке басыңыздағы нақты белгілерді немесе сізді осы рөлге ең жақсы үміткер ететін тиісті дағдыларыңызды көрсете аласыз ба? Жұмысқа қатысы бар жетістіктеріңізді атай аласыз ба? Сіз осы лауазымда не жасай аласыз және бұл компанияға қалай көмектеседі?

– Сұхбат барысында түлектердің негізгі қателіктері қандай?

а) кешігіп келеді

б) өзімен бірге түйіндеме алып келмейді

в) дайын еместігін көрсетеді

г) сұрақтар қоймайды

д) компания туралы ештеңе білмейді

– Қызметкердің жетістігі қалай бағаланады?

– Жұмыстағы кәсіби және мінез-құлық тәсілдерінен тұратын қызмет нәтижелеріне жыл сайынғы шолу жасау.

– Жаңа қызметкерлерді командамен қалай таныстырасыз?

– Қызметкерлермен жұмыс бойынша кіріспе нұсқаулық, бейімделу бағдарламасы, міндетті тренингтер және алғашқы 3 айда бейімделуге көмектесетін бір қызметкерді тағайындау арқылы көмектесеміз.

– Үміткерлердің түйіндемелерін қарау кезінде сіз қандай нәрселерге назар аударасыз?

Топтық жұмыс, қарым-қатынас дағдылары, креативтілік, уақытты басқару дағдылары және уәждеме өте маңызды. Көптеген студенттер оқу кезінде тағылымдамадан өтеді, әртүрлі жобаларды орындайды, семинарларға қатысады және әртүрлі қауымдастықтарда тұрады – мұндай белсенділік болашақ жұмыс берушілер үшін өте қызықты және тартымды.

– Сіз НУ түлектерін қалай сипаттайсыз?

– Жас таланттарды тарту компанияның болашағын қамтамасыз ету үшін қажет. Түлектер көбінесе жергілікті жерде тәжірибесі болмаса да, олар тәжірибенің жетіспеушілігін өтейтін және ұзақ мерзімді перспективада пайдалы болатын құнды дағдыларға ие.

Үміткерлердің көпшілігі өте ақылды, осындай қызметкерлер біздің компаниямызға өте қажет. Олар өршіл, технологиялық саланың соңғы тенденциялары мен озық тәжірибесінен хабардар.

Азамат Өтекеев, Инженерлік тобының Басшысы (локомотивтердің жүйелеріне техникалық қызмет көрсету)

Инженерия және цифрлық ғылымдар мектебінің 2016 жылғы түлегі

– Сіздің ойыңызша, технологиялық және нарықтық дамуды ескере отырып, алдағы 5-10 жылда қандай мамандықтар сұранысқа ие болады?

– Біз ақпараттық және гуманитарлық ғылымдардың танымалдылығының артқанын көреміз деп ойлаймын. Деректер туралы ғылым айқын көрінуі мүмкін, өйткені бұл техникалық пән, гуманитарлық ғылымдардың ықтимал өсуін түсіндіруге рұқсат етіңіздер. Жасанды интеллект пен роботтар көптеген заманауи жұмысшыларды алмастыратын болады. Алайда, әзірге олар гуманитарлық ғылымдарды жақсы білмейді. Сондықтан бізге информатика саласындағы мамандар да, гуманитарлық ғылымдарда тәжірибесі бар адамдар да қажет болады.

– Сіздің ойыңызша, жоғары оқу орындарының студенттері мен жақында оқу бітірген түлектерге ерекше назар аудару керек пе?

– Өзіңізді қанағаттандыратын және сізді бақытты ететін мамандықты таңдаңыз 🙂

– Сіздің қандай жоспарларыңыз болды және олар сіздің мансабыңызға сәйкес келді ме?

– Шын мәнінде екіталай болды 🙂 Мен бірінші курстан бастап инженер болғым келді. Алайда, қазіргідей теміржол саласында емес, энергетикада, әсіресе KEGOC-та жұмыс істегім келді.

– Жұмысқа кіріспес бұрын қанша сұхбаттасудан өттіңіз?

– 2 ресми және 1 бейресми

– Сұхбат барысында қандай қиындықтарға тап болдыңыз?

– Alstom-дағы соңғы сұхбатым есімде. Менің болашақ желілік менеджерім мені шатастыруға тырысты, менің ойымша, ол сәтті болды. Ол көптеген техникалық сұрақтар қойып, әртүрлі компоненттердің мақсатын анықтауды сұрады. Мен барлық жауаптарды білмедім, бірақ, кем дегенде, логикалық түрде және бар ақпаратты қолдана отырып жауап табуға тырыстым. Менің ойымша, бұл жақсы тәсіл болды.

– Университет сіздің кәсіби түрде өз-өзіңізді жүзеге асыруда қандай рөл атқарды?

– Университет маған жақсы техникалық дайындық берді. Техникалық ағылшын тілін қоса алғанда (жаргон), ағылшын тілін және қарым-қатынас жасау дағдыларын меңгердім.

– Сіздің ойыңызша, студент (болашақ түлек) өз мамандығы бойынша жұмысқа орналасу үшін қандай қасиеттерге ие болуы керек?

а) Компьютер мен басқа құралдардың көмегімен жұмысты жеңілдету мүмкіндігі.

б) Қиындықтарды ойын ретінде қарастыру. Біртүрлі естіледі, бірақ геймификациясыз сіз күнделікті өмірде жалығып кетесіз.

в) Оқу қабілеті. Ол үшін мен Coursera MOOC-ты ұсынамын, ол «Оқуды үйреніңіз» деп аталады.

– Оқу бітіргеннен кейін өмірге деген көзқарасыңыз қалай өзгерді? Сіздің университеттік өміріңізде әлемге деген көзқарасыңызды айтарлықтай өзгерткен ұмытылмас эпизодтар болды ма?

 – Шынымды айтсам, мені өзгерткен нақты бір оқиғаны еске түсіре алмаймын. Менің дүниетанымыма келетін болсақ, иә, бір маңызды нәрсе өзгерді. Университет өмірінде мен тұтынушы болдым. Мен академиялық білімді, практикалық дағдыларды, стипендияны және т.б. тұтындым. Мен оның орнына ештеңе бермедім. Бұл мен үшін қалыпты жағдай болды. Алайда, бүгінгі таңда менің дүниетанымым бұны адал емес деп санайды. Қызметтегі менің жұмысым/файлдарым/есептерім құнды және басқа адамдарға пайдалы деп санаймын. Бұл өте керемет!

Айшабибі Әбухан, Инженер-технологы, инженерлік-технологиялық бөлімі

Инженерия және цифрлық ғылымдар мектебінің  2019 жылғы түлегі

– Сіздің ойыңызша, технологиялық және нарықтық дамуды ескере отырып, алдағы 5-10 жылда қандай мамандықтар сұранысқа ие болады?

– Менің ойымша, STEM (ғылым, технология, инженерия және математика), Денсаулық сақтау және білім беру салаларындағы мамандар кем дегенде Қазақстанда 5-10 жылдан кейін танымал болады. COVID-19 пандемиясында айтарлықтай жақсартуды қажет ететін көптеген түрлі салалар анықталды.

– Сіздің ойыңызша, жоғары оқу орындарының студенттеріне және жақында оқу бітірген түлектерге ерекше назар аудару керек пе?

– Өзіндік сана-сезім. Жұмысқа орналасудың немесе басқа ғылыми дәреже алудың алдында өзіңізде қандай дағдыларыңыз бар, сіздің қабілеттеріңіз қандай, хоббиіңіз қандай екенін білу өте маңызды (кем дегенде түсінігіңіз болуы керек).

– Университетті бітіргеннен кейін қандай жоспарларыңыз болды және олар сіздің мансабыңызға сәйкес келді ме?

– Мен Schneider Electric-те жоспарлағанымдай оқуды аяқтағаннан кейін бірден жұмыс істей бастадым.

– Жұмысқа кіріспес бұрын қанша сұхбаттасудан өттіңіз?

– Мен Университеттің Мансап және кәсіби бағдарлау орталығы ұйымдастырған бірнеше сынақ сұхбаттарынан өттім және алғашқы сұхбаттан кейін бірден жұмысқа орналасу туралы ұсыныс алдым.

– Сұхбат барысында қандай қиындықтарға тап болдыңыз?

– Теориялық сипаттағы сұрақтарға (физика, энергетика негіздері) жауап беру оңай болды, бірақ «жұмсақ дағдыларды» анықтайтын сұрақтарға жауап беру маған қиын болды.

 – Университет сіздің кәсіби тұрғыда дамуыңызда қандай рөл атқарды?

– Назарбаев Университетінде мен жұмысқа немесе проблемаға қатысты көптеген мүмкіндіктер мен шешімдердің бар екенін білдім. Мен НУ-да оқып жүрген кезімде алған дағдыларымның (яғни, бейімделу, тез үйрену, интернетте жұмыс істеу) арқасында өзіме сенімдімін.

 – Сіздің ойыңызша, студент (болашақ түлек) өз мамандығы бойынша жұмысқа орналасу үшін қандай қасиеттерге ие болуы керек?

– Менің ойымша, оқуға деген құштарлық және тез үйрену қабілеті жұмысқа орналасу үшін жеткілікті. Әрине, студент сұхбатта өзінің мықты жақтарын көрсете білуі керек.

– Диплом алғаннан кейін өмірге деген көзқарасыңыз қалай өзгерді? Сіздің университеттік өміріңізде әлемге деген көзқарасыңызды айтарлықтай өзгерткен ұмытылмас эпизодтар болды ма?

– Мен әлеуметтік белсенді студент болған емеспін, сондықтан адамдармен сөйлесу қиынға соқты. Мен барлық студенттерге үлкен аудиториямен сөйлесуге, қақтығыстарды қалай жеңуге болатындығын білуге және сізге қызықты емес жұмысты ешқашан жалғастырмауға кеңес беремін.

Әсия Хасенова, Жобалау менеджменті бөлімнің Операциялық жоба менеджері

Инженерлік менеджмент саласындағы магистратура бағдарламасының 2017 жылғы түлегі, Инженерия және цифрлық ғылымдар мектебі

 – Сіздің ойыңызша, технологиялық және нарықтық дамуды ескере отырып, алдағы 5-10 жылда қандай мамандықтар сұранысқа ие болады?

– Менің ойымша, жақын болашақта Қазақстан цифрлық жүйеге айналады. Сондықтан АТ-инженерлері үлкен сұранысқа ие болады деп ойлаймын. Алайда, индустрияландыру да дамып келеді, сондықтан басқа инженерлік мамандықтар студенттер үшін жақсы таңдау болуы мүмкін.

 – Сіздің ойыңызша, жоғары оқу орындарының студенттері мен жақында оқу бітірген түлектерге ерекше назар аудару керек пе?

– Мен Мәскеу мемлекеттік университетінің бакалавриат бағдарламасын бітірдім, ал НУ-дағы магистратурада оқыған кезімдегі ең таңқаларлық нәрсе – профессорлар білім алушыларға ілтипат білдіреді, түсіністікпен қарайды және ынталандыруға дайын, бұл адамның көңілін жайландырады … Мәскеуде мен жетістікке жететінімді немесе қол жеткізбейтінімді ешкімді ойландырмайды. Екі бағдарламаның стилі екі шектен тыс, бірақ мәскеулік көзқарас маған қайсарлық пен табандылықты дамытуға көмектесті. Сондықтан менің қазіргі студенттерге кеңесім – стресске төзімділік пен ептілік тұрғысынан жеке дағдыларды дамытуға көңіл бөлуге тырысыңыздар, өйткені еңбек нарығы өте тұрақты емес: көптеген жұмыс берушілер жаңадан бастаушыларға талапшыл болуға мәжбүр. Өмір қиын 🙂

 – Университетті бітіргеннен кейін қандай жоспарларыңыз болды және олар сіздің мансабыңызға сәйкес келді ме?

– Мен Аэроғарыштық жобаларды басқару офисінде жұмыс жасаған кезімде инженерлік менеджмент саласындағы магистратурада оқып жүрген едім, сондықтан менің мақсаттарымның бірі жобаларды күнделікті өмірімде тікелей қолдану үшін мүмкіндігінше көп білім алу болды. Бәрі солай болды, сондықтан MEM бағдарламасы мен үшін уақтылы болды деп айтар едім.

 – Жұмысқа кіріспес бұрын қанша сұхбаттасудан өттіңіз?

– Ешқандай, өйткені мен магистратураға оқуға түскен кезімде  менің бір жарым жылдай жұмыс өтілім болды және оқу барысында жұмысымды жалғастырдым.

 – Университет сіздің кәсіби тұрғыда дамуыңызда қандай рөл атқарды?

– Магистратура маған жобаны басқару бойынша білімімді қатаң тәртіппен ұйымдастыруға және оны теориялық базамен байланыстыруға көмектесті. Әрине, бұл тиімділікке әкелді және маған жаңа талдау құралдары мен тәсілдерін ұсынды. Алайда, егер мен магистратураға алдыңғы тәжірибесіз келген болсам, мен өзімді-өзім тануым үшін аз пайда алатын едім. Шынымды айтсам, НУ магистратурасына түсетін үміткерлерден кем дегенде бір жыл жұмыс өтілінің болғанын талап еткен жақсы болар еді.

– Сіздің ойыңызша, студент (болашақ түлек) өз мамандығы бойынша жұмысқа орналасу үшін қандай қасиеттерге ие болуы керек?

– Ең бастысы – «ЖОҚ» дегенді естуге дайын болу. Алғашқы 3-5 түйіндемені ұсынғаннан кейін оларды сұхбаттасуға шақырмаған кезде депрессияға ұшыраған өте ақылды және керемет түлектерді білетінмін. Балалар ояныңдар! Біз дағдарыстамыз, бізді университеттен тыс жерде ешкім күтіп тұрған жоқ!

–  Диплом алғаннан кейін өмірге деген көзқарасыңыз қалай өзгерді? Сіздің университеттік өміріңізде әлемге деген көзқарасыңызды айтарлықтай өзгерткен ұмытылмас эпизодтар болды ма?

– Мен оқуымды 2017 жылы бітірдім, осыдан тура бір жыл өткен соң, мен аэроғарыш саласын теміржол саласына ауыстырдым. Сұхбат барысында MEM дәрежесін алу фактісі басқа үміткерлерден менің артықшылығым ретінде қарастырылды. Бірақ бұдан басқа, мен есте қаларлық немесе өмірімді өзгерткен бір сәтті есіме түсіре алмаймын… MEM және НУ менің өмірлік көзқарасымды, әсіресе білім мен өзімді  жеке дамытудың маңыздылығына деген көзқарасымды шоғырландыруға көмектесті деп айтсам дұрысырақ болар еді.